โรคซึมเศร้าในมุมมองของจิตวิทยา

หลายต่อหลายครั้งที่เรามักจะพบกับข่าวสลดจากการฆ่าตัวตายด้วยโรคซึมเศร้า หากเรามองย้อนกลับมาหาตัว เรามีความรู้มากพอกับโรคชนิดนี้แล้วใช่ไหม ? วันนี้เราไปพูดคุยกับ  อาจารย์บุรชัย อัศวทวีบุญ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายพัฒนาศักยภาพนักศึกษา และอาจารย์สาขาวิชาจิตวิทยา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะมาช่วยให้เราเข้าใจถึงโรคซึมเศร้ามากขึ้น และการมองในมุมของนักจิตวิทยาดีขึ้น

ปัจจัยขั้นพื้นฐานที่ใช้การเข้าใจคน

ซึ่งเวลาเรามองโรคทางจิตเวช เราอาจจะมองใน 3 ปัจจัยใหญ่ ได้แก่

  1. ปัจจัยชีวะภาพ คือเป็นเรื่องของพันธุกรรม สารเกี่ยวกับประสารทในสมอง เช่น ผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า อาจจะมียีน (Gene) บางตัวอาจจะทำให้เซนซิทีฟ ซึ่งอาจจะมีมากกว่าคนอื่น หรือสารระบบในประสาทในสมองที่มักจะพบผิดปกติกว่าคนทั่วไป
  2. ปัจจัยทางด้านจิตวิทยา คือเรื่องของบุคลิกภาพ การปรับตัว หรือเป็นการรับรู้เป็นการมองโลกของคน เช่น ซึ่งบางคนนั้นอาจจะมีการตีความเหตุการณ์เดียวกันแตกต่างกันออกไป ซึ่งเวลาที่ตีความต่างกันออกไปก็จะส่งผลต่างกัน
  3. สังคมที่กลุ่มนี้อาศัยอยู่ หรือสิ่งแวดล้อม ซึ่งมักจะเป็นตัวกระตุ้น หรือเป็นตัวการสร้างการรับรู้ให้คิดไปในแง่มุมไหน ทุกโรคนั้น เราสามารถมองได้ 3ปัจจัยหลักดังกล่าวได้ ไม่ใช่เพียงแค่เป็นโรคซึมเศร้าอย่างเดียวเท่านั้น

ลักษณะหรืออาการของโรคซึมเศร้าที่เข้าใจง่าย

อธิบายง่ายๆ “โรคซึมเศร้า” อาการก็เหมือนกับคนอารมณ์เศร้า มักจะมีอารมณ์ทางลบเกิดขึ้น หลังจากที่มีอารมณ์ทางลบก็มักจะไม่ค่อยมีความสุขซักเท่าไร หลังจากที่ไม่มีความสุขก็ส่งผลเสียหลายอย่าง เช่น มักจะเริ่มไม่ค่อยสนใจสิ่งแวดล้อมรอบข้าง สิ่งไหนที่เข้ามาแล้วเคยมีความสุข ก็จะเริ่มที่จะไม่มีความสุขกับมันแล้ว หลังจากนั้นจะมีเรื่องอื่นเข้ามาเรื่อยๆ เช่น เรื่องวิตกกังวลมากจนเกินไป สมาธิสั้น ไม่สามารถจดจ่อทำในสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้ ท้ายสุดเริ่มไม่อยากเข้าสังคม